Hiztegian begiratuz gero, AZOKA hitzari “Salgai bereziak erakusteko eta saltzeko merkatu-gisakoa” definizioa ematen zaiola ikusiko dugu. Bada guk, Espainiako Estatuko Arte Eszenikoen Azoken Koordinakundeko kideok, zera zehaztu nahi genuke: azoka, “norberak negozioa topatzeko eta artea salerosteko merkatua” ere da.

Udalerrietara demokrazia heldu ondoren –bi hamarkada baino gehiago badirela–, Espainiako hiri gehienek beren jairik tradizionalenak berreskuratu zituzten, eta horiekin batera eszenatoki naturalak ere bai: herrietako kaleak eta plazak erabiltzeari ekin zioten, antzoki ugari ireki eta birgaitu zituzten. Aisialdia eta kultura denon ondasun eta zerbitzu bilakatu ziren, merkatu berriak irekitzen hasi ziren, kultura demokratizatzeko gogoa piztu zen.

Berpizte horren ondorioz kultur produktu berri eta askotarikoen eskaria handitu egin zen. Eskaria handiagoa zenez, eskaintza ere handitu zen; batzuek beren lana –gaur egun “produktua” esango genuke– erakusteko beharra zuten; beste batzuek –gaur egun “programatzaileek” esango genuke– informazio berria eta ideia berriak nahi zituzten. Une historiko horretan, esperientziaren poderioz baino gehiago intuizioz, Espainiako lehenengo Antzerki Azoka sortu zen: 1981. urtean gertatu zen.

Orduz geroztik, beharrizanaren ondorioz edo mimetismoz, Espainiako Estatu osoan beste “azoka” batzuk sortzen hasi ziren, topaketarako, eztabaidarako eta elkartrukerako guneak; gune biziak, ilusio, amets eta grinak elkartzen zirenekoak; gauza iraungikorren salerosketarako merkatuak, sormen-lana egiten saiatzeaz gain gure ustez arte eszenikoen industrietan eragina izatea lortu duten eta jada finkatuta dauden merkatuak.
 

Esan dugunez, lehenengo aro hori funtsean intuitiboa izan zen; horren ostean, gaur egun urte osoan sektoreko profesionalok jada aldian-aldian 14 azokatan elkartzen gara hitz egiteko, eztabaidatzeko, gogoeta egiteko, eta batez ere, produkzio berriak ezagutzeko. Izan ere, badago egitate bat: gero eta profesional gehiago ibiltzen dira azokaz azoka produktu berriak erosten edo saltzen, sorkuntza-lan artistikoen eskaintza jori eta askotarikoa bertatik bertara ikusteko aukera baliatuta.

Azoka horietako bakoitzak badauka bere berezitasuna, eta bere lorratza uzten du. Azoka espezializatuak nahiz beste azoka generikoago batzuk dauzkagu; gune edo formatu diferenteak lantzen dituzten azokak; ikuskizunak sektore profesional zehatz bat gogoan hartuta eskaintzen dituzten beste azoka batzuk; batik bat nazioartekoak diren azoka batzuk, eskualderako programazioa eskaintzen duten beste batzuk... Baina denek mamian helburu berbera daukate, profesionalak elkarren artean harremanetan jartzea eta horrela merkataritza-elkartrukea bideratzea.

Ekimen horiek nazioartean daukaten berezitasun historikoa ikusita, koordinatzeko beharrizana eta esperientziak elkartrukatzeko aukerak hainbat urtean aztertu ostean, Espainiako azokek INAEM-en –Kultura Ministerioaren, alegia- bultzada eta babesa baliatu zuten eta Arte Eszenikoen Azoken Koordinakundean elkartu ziren.

 
Laguntzaileak:
 

Pz. Sant Antoni, 1 · 25300 Tàrrega - Lleida.
Secretaría: C/ Mayor, 6-5º oficina 2 bis 28013 - Madrid
Teléfono: +34 91 521 21 64. Fax: +34 91 531 40 63